تقوی به معنی خود نگهداری است و تقوای الهی یعنی خودداری از آنچه خدا از آن راضی نیست. وقتی انسان خود را از اموری که نسبت به آنها تمایل دارد نگه میدارد، توانایی کنترل خود در او به وجود آمده و میتواند وجود خود را تحت کنترل درآورد. عیبهای فردِ با...
فهم، قابلیتی در انسان است که به وسیله آن حقایق و واقعیتها را به گونهای متوجه میشود که آنها را دانسته و ادراکی هر چند به صورت کلی نسبت به آنها پیدا میکند. قابلیت فهم با علم و تقوی قویتر میشود چراکه انسان با علم میداند و با پاکی بر اثر تقوی...
برای از بین بردن رذایل اخلاق، باید عیبهایی که در سه بخش وجود انسان به وجود آمده اصلاح و پاک شوند. به این شکل که در مرحله پایین آن، باید اعمال را اصلاح نمود و در مرحله بالاتر تفکر و اندیشه را پاک کرده و در مرحله بالاتر، قلب را از عیبها و حجابها...
عُجب به معنی خودبینی است و از آنجا که تمام عیبهای انسان از توجه به خودیت خود و عدم توجه به خدا سرچشمه میگیرند، سرسلسله و اصل همه عیبها عُجب است. بنابراین سه رذیله حرص، تکبر و حسد از این رذیله سرچشمه میگیرند و از آنجا که این سه رذیله سرسلسله همه...
حرص عبارت است از طلب کردن چیزی، به طوری که فرد، آن چیز را در تأثیرگذاری مستقل بداند؛ بنابراین در طلب آن چیز اصرار کرده و در به دست آوردن آن عجله میکند؛ چراکه آن چیز را در رفع نیازش به خودی خود مؤثر میداند و خدا را تأثیرگذار نمیبیند بنابراین آن...
تکبرتکبر عبارت است از حالت خود را از دیگران برتر دیدن و دیگران را از خود حقیرتر و کوچکتر دانستن. مهمترین مشخصة آن این است که وقتی فرد به کسی حس تکبر دارد در مقابل او نمیتواند تواضع کند و از بالا به پایین به او نگاه کرده و رفتار میکند و چنانچه...