حرص و آزمندى

حرص و آزمندى
از کتاب میزان الحکمه

حرص و آزمندى
قرآن : ((همانا انسان آزمند آفریده شده است هرگاه بدى به اورسد بیتابى مى کند)).
۳۵۹۰- امام علی (ع ): چه زیبنده است که انسان آنچه را شایسته نیست نخواهد.
۳۵۹۱- امام على (ع ): آزمندى رنجى جاویدان است .
۳۵۹۲- امام على (ع ): آزمندى فرجامى نکوهیده دارد.
۳۵۹۳- امام على (ع ): آزمندى سوزنده تر از آتش است .
۳۵۹۴- امام علی (ع ): آزمندی جوانمردی را لکه دار می کند.
۳۵۹۵- امام على (ع ): آزمندى قدر و منزلت آدمى را مى کاهد و روزیش را زیاد نمى کند.
۳۵۹۶- امام على (ع ): آزمندى مرکب رنج است .
۳۵۹۷- امام علی (ع ): آزمندی انسان را به عیب های زیادی در می افکند.
۳۵۹۸- امام على (ع ): آزمندى سوار خود را مى کشد.
۱۳۰۹- پـیـامـبـر خـدا (ص): خداوند به من سفارش کرد که احدی از امت من با لا اله الا اللّه نزد من نیاید مگر آن که بهشت بر او واجب شود به شرط آن که چیزی را با آن نیامیخته باشد عرض کردند: ای پیامبر خدا! آن چیست کـه بـا لا الـه الا اللّه آمـیخته می شود؟ فرمود: حرص به دنیا و جمع کردن مال دنیا و ندادن آن به دیگران این افراد سخن پیامبران را می گویند و رفتار ستمگران را می کنند.
۳۶۳۸- امـام علی (ع): در پـاسخ به این پرسش که: آزمندی چیست؟ فرمود: به دست آوردن کم با از دست دادن زیاد.
۹۵۶۳- پـیـامبر خدا (ص) : از نشانه های بدبختی است: خشکی چشم و سختی دل و حرص زدن زیاد در طلب روزی و پایداری بر گناه .
۲۲۵۳۱- مـصـباح الشریعه : کمترین مرتبه توکل این است که سعی نکنی بر آن چه برایت مقدر شده پیشی بگیری و به سوی آن چه (از روزی) که قسمت توست نشتابی و برای آن چه که به تو نمی رسد حرص نزنی، تا در نتیجه، با یکی از این کارها، ندانسته، رشته ایمان خود را از هم بگسلى.
۳۶۶- امـام عـلـى عـلـیـه الـسـلام تـربـیت کردن نفس هاى خود را به عهده بگیرید و آنها را از آزمندى عادت هایشان باز دارید.
۵۹۶- پـیـامبر خدا صلى اللّه علیه و آله: بد یاور و کمکى است براى دین: دل ترسو و شکم آزمند.
۷۶۱- پـیـامـبـر خـدا صلى اللّه علیه و آله من از سه چیز بر امت خود بیم دارم: گردن نهادن به فرمان آزمندى و بخل، پیروى از هوا و هوس، و پیشواى گمراه .
۱۳۸۵- پیامبر خدا صلى اللّه علیه و آله آزمندى و ایمان هرگز با هم در قلب بنده جمع نمى شوند.
۱۳۸۸- پیامبر خدا صلى اللّه علیه و آله: دو خوى در مؤمن فراهم نمى آیند: آزمندى و بدخویى.
۲۲۷۶- امام باقر (ع ) : مؤمن نه ترسوست، نه آزمند و نه تنگ چشم.
۴۷۷۹- پیامبر خدا (ص ): اى مردم! هرکس از روى اخلاص گواهى دهد که خدایى جز اللّه نیست و هیچ چیز دیگرى را به این شهادت خود نیامیزد و با این حال خدا را دیدار کند وارد بهشت شود على بن ابـى طـالـب ، صـلـوات اللّه علیه، برخاست و عرض کرد: اى رسول خدا! پدر و مادرم فدایت باد، چگونه آن را با اخلاص و به دور از هر شائبه اى بگوید، بیان فرما تا بدانیم. پیامبر فرمود: آرى، آزمندى به دنیا و به دست آوردن آن از راه غیر حلال و دل خوش کردن به آن و مـردمانى هستند که سخنان نیکان را بر زبان مى رانند اما رفتار ستمگران را در پیش مى گیرند کـسـى کـه از ایـن خـصلتها پاک باشد و ((لا اله الا اللّه )) بگوید و خداى عزو جل را دیدار کند، به بهشت رود و کسى که دنیا را چنگ زند و آخرت را واگذارد به دوزخ ‌رود.
۵۴۱۳- امـام عـلـى (ع ): بـهترین مردم کسى است که آزمندى را از دل برون کند و در راه طاعت خدا هواى نفس خویش را نافرمانى کند.
۶۰۲۲- امـام عـلـى (ع ) : مـبادا از این که مى بینى دنیاپرستان به دنیا رو کرده اند و آزمندانه به جان دنیا افـتاده اند، فریب بخورى، زیرا که آنان (مانند) سگانى پارس کنان و درندگانى وحشى هستند که بـراى یـکدیگر خرناس مى کشند، قدرتمندان ناتوانان را فرو مى بلعند و مهتران کمتران را مغلوب خـود مى سازند، چارپایانى هستند که گروهى دربندند و شمارى یله و رهایند و خردهاى خویش را از دست داده اند و بیراهه مى روند.
۶۷۰۴- امام على (ع ) : آزمندى و تکبر و حسادت، انگیزه هاى فرو رفتن در گناهان است .
۸۴۴۴- امـام صـادق (ع ): پـلـیـدى ظاهر ناشى از پلیدى باطن است و هر که درون خود را درست کند، خـداونـد ظـاهـر او را درسـت گـردانـد بـزرگترین تباهى آن است که بنده به غفلت از خداى تـعالى خرسند باشد، این تباهى زاییده آرزوى دراز و حرص و کبر است، چنان که خداى عزوجل در داسـتـان قـارون از ایـن نـکـتـه خـبـر داده است، آن جا که مى فرماید: ((و خواهان تباهى در روى زمـیـن مـبـاش کـه خداوند تبهکاران را دوست ندارد)) این خصلت ها کار قارون و باور او بود و همگى در دنیا دوستى ریشه دارد.
۹۱۲۳- امام على (ع ): زنهار از افتادن در شبهات و آزمندى به شهوات، زیرا این دو امر تو را به افتادن در ورطه حرام و ارتکاب بسیارى از گناهان مى کشانند.
۹۳۴۳- امـام صـادق (ع ): مـبادا نفس هاى شما به آنچه خداوند بر شما حرام کرده است، آزمند شود ، زیرا هـر کـه در دنـیـا مرتکب حرام هاى خداوند شود، خدا او را از بهشت و نعمت ها و لذت هاى آن محروم مى کند.
۹۳۶۰- پیامبر خدا(ص ): جامه طمع به تن مکنید ،که آن دل را به آزمندى شدید مى آمیزد و با خاتم دنیا دوستى بر دل مهر مى زند و کلید هر نافرمانى و شالوده هر گناه و موجب تباهى هر کار نیک است .
۹۶۱۹- امـام عـلـى (ع ): شـاکـرتـریـن مـردم قـانـع تـرین آنهاست و ناسپاس ترین آنها نسبت به نعمتها آزمندترین آنان است.
۱۰۰۰۲- پـیـامـبـر خـدا(ص ): در تورات آمده است: هرکه صبح خود را با آزمندى به دنیا آغاز کند آن را بـا نـارضـایـتى از خـدا آغـاز کرده باشد و هرکه صبح خود را با شکوه از مصیبتى که بر او وارد شده بیاغازد، درحقیقت از پروردگارش شکوه کرده است.

حریص و آزمند
۳۵۹۹- امام باقر (ع ): حکایت آزمند به دنیا، حکایت کرم ابریشم است هرچه بیشتر ابریشم بر خود مى تند ، با بیرون آمدن از پیله بیشتر فاصله مى گیرد تا آن که سرانجام دق مرگ مى شود.
۳۶۰۰- امام على (ع ): آدم حریص همواره در رنج است.
۳۶۰۱- امام على (ع ): انسان حریص خود را براى چیزى به رنج مى افکند که برایش زیانبار است.
۳۶۰۲- امام على (ع ): بسا حریصى که آزمندى او را از پاى در آورد.
۳۶۰۳- امام على (ع ): آزمند شرم ندارد.
۹۸۶۷- پـیـامـبر خدا(ص ): اى على! با ترسو مشورت مکن ، زیرا او راه حل مشکل را بر تو تنگ مى کند و بـا بـخـیـل مـشورت مکن، زیرا او تو را از هدفت باز مى دارد و با آدم حریص مشورت مکن ، زیرا او آزمندى را در نظرت نیکو جلوه مى دهد.
۹۸۷۰- امـام على (ع ): در فـرمان حکومت مصر به اشتر، مى نویسد: در مشورت خود بخیل را داخل مگردان، زیرا او تو را از نـیکى و بخشش کردن باز مى دارد و از تنگدستى مى ترساند و نه ترسو را، چه او تو را در اقدام به کارها سست مى کند و نه آزمند را، چون آزمند ستمگرى را در نظرت زیبا جلوه مى دهد.

حریص خوار است
۳۶۰۴- امام على (ع ) در پاسخ به این پرسش که: کدام خوارى بدتر است؟ فرمود: آزمندى به دنیا.
۳۶۰۵- امام صادق (ع ): چه زشت است براى مؤمن که میل و خواهشى خوارکننده داشته باشد.
۳۶۰۶- امام على (ع ): آزمندى روزى را زیاد نمى کند، بلکه ارزش آدمى را خوار مى سازد.
۳۶۰۷- امام على (ع ): آزمند، بنده مطامع است.
۳۶۰۸- امام على (ع ): آزمند ، اسیرى زبون است که از بند اسارت هرگز نرهد.
۳۶۰۹- امام على (ع ): آزمندى خوارى و رنج است.
۳۶۱۰- امام على (ع ): آزمندى آدمى را زبون و نگونبخت مى کند.
۳۶۱۱- امام على (ع ): هیچ چیز چون آزمندى نفس را زبون نکند و چیزى چون بخل آبرو را نبرد.
۶۵۳۳- از امیرالمؤمنین (ع ) سؤال شد: خوارترین خوارى چیست؟ فرمود: آزمندى به دنیا.

حریص محروم است
۳۶۱۲- مـصـبـاح الـشریعه : پیامبر خدا(ص ) فرمود: آدم حریص همیشه محروم است و افزون بر محروم بودن، در هر کارى که مى کند نکوهیده است چگونه محروم نباشد در حالی که از بند خدا گریخته است ؟
۳۶۱۳- امام صادق (ع ): آزمند از دو خصلت محروم شده و در نتیجه دو خصلت را با خود دارد: ازقناعت مـحـروم اسـت و در نتیجه آسایش را از دست داده است، از رضایت و خرسندى محروم است و در نتیجه یقین را از کف داده است.
۳۶۱۴- امام على (ع ): روزى قسمت شده است ، حریص محروم است .

حریص نیازمند است
۳۶۱۵- امام على (ع ): آزمند نیازمند است اگر چه مالک همه دنیا باشد.
۳۶۱۶- امـام حـسـن (ع) درپـاسـخ بـه پـدر بـزرگـوارش کـه پرسید: فقر چیست ؟ فرمود : آزمندى و سیرى ناپذیرى.
۳۶۱۸- امام على (ع ): حرص زدن نیازمندى به بار مى آورد.
۳۶۱۹- امام على (ع ): آزمندى نشانه نیازمندى است.
۳۶۲۰- امام على (ع ): هر آزمندى نیازمند است.

حرص زدن ، فقر مى آورد
۱۶۰۷۵- امام على (ع ): حرص زدن، فقر مى آورد.
۳۶۱۷- امام على (ع ): آزمندى فقر آور است.
۱۶۰۸۳- امـام عـلـى (ع ): وجـود تارهاى عنکبوت در اتاق ها فقر مى آورد، ادرار کردن در حمام فقر مى آورد، خوردن در حال جنابت فقر مى آورد، خلال کردن دندانها با شاخه درخت گز فقر مى آورد، ایستاده شـانـه زدن فـقـر مـى آورد، باقى گذاشتن خاکروبه در خانه فقر مى آورد، سوگند دروغ خوردن فقر مى آورد، زنا کردن فقر مى آورد، حرص زدن فقر مى آورد، خواب میان مغرب و عشا فقر مى آورد، خـواب پـیـش از طـلـوع خورشید فقر مى آورد، رعایت نکردن صرفه جویى در معاش فقر مى آورد، بریدن پیوند خویشاوندى فقر مى آورد، عادت داشتن به دروغ فقر مى آورد، زیاد گوش دادن به آواز فقر مى آورد، رد کردن گداى مرد در شب فقر مى آورد.

حریص بدبخت است
۳۶۲۱- امام على (ع ): آزمندى نشانه نگونبختان است.
۳۶۲۲- امام على (ع ): آزمندى دومین بدبختى است.
۳۶۲۳- امام على (ع ): آزمندى وسیرى ناپذیرى نگونبختى و خوارى مى آورند.
۳۶۲۴- امام على (ع ): در آزمندى بدبختى و رنج است.
۳۶۲۵- امام على (ع ): حرص زیاد آزمند را بدبخت و خوار مى سازد.
۳۶۲۶- امام على (ع ): آن که حریص شد خود را در بدبختى و رنج افکند.
۳۶۲۷- امام على (ع ): آن که زیاد حرص زند شقاوتش بسیار شود.
۳۶۲۸- امام على (ع ): شقى ترین شما آزمندترین شماست.
۹۳۵۸- امام على (ع ): آزمندى و سیرى ناپذیرى بدبختى و خوارى مى آورند.
۹۵۴۷- امام على (ع ): کسى که آزمندی اش زیاد باشد، بدبختی اش بسیار باشد.
۹۵۴۹- امام على (ع ): آزمندى، یکى از دو بدبختى است.
۹۵۵۶- امام على (ع ): بدبخت ترین شما، آزمندترین شماست.

حریص سیرى ناپذیر است
۳۶۲۹- امام صادق (ع ): دو آزمندند که هرگز سیر نمى شوند: آزمند دانش و آزمند ثروت.
۳۶۳۰- امام صادق (ع ): خـداونـد هیچ درى از دنیا را به روى بنده اى نگشود مگر آن که درى از آزمندى را نیز به روى او گشود.
۳۶۳۱- امام على (ع ): همانا دنیا آدمى را بکلى سرگرم خود مى سازد و دنیاپرست به چیزى از آن نرسد، مـگـر آن کـه باب حرص و شیفتگى به آن بر رویش گشوده شود و به آنچه از این دنیا دست یافته بسنده نمى کند تا در پى چیزى که به دست نیاورده است نرود.
۳۶۳۲- امـام صـادق (ع ): امـیـر الـمـؤمنین، صلوات اللّه علیه، مى فرمود: اى آدمیزاد! اگر از دنیا به قدر کفایت خواهى همان کمترین دنیا تو را بس باشد و اگر بیش از کفایت خواهى همه دنیا هم تو را بس نباشد.
۳۶۳۳- امام على (ع ): آزمند بسنده نمى کند.

حرص زدن و افزایش روزى
۳۶۳۴- امام على (ع ): آزمندى روزى را زیاد نمى کند بلکه قدر و منزلت را خوار مى سازد.
۳۶۳۵- پـیـامـبـر خـدا (ص ): آن کـه حـرص نـزند روزى خود را از دست نمى دهد و آن که حرص زند به آنچه روزی اش نیست نمى رسد.
۳۶۳۶- امـام حـسین (ع ): نه عفت و مناعت مانع روزى مى شود و نه حرص زدن روزى بیشتر مى آورد، زیرا روزى تقسیم شده و اجل حتمى است و حرص زدن طلب گناه است.
۳۶۳۷- امام على (ع ): آزمندى قدر مرد را مى کاهد و روزى او را هم زیاد نمى کند.
۷۱۳۳- امـام صـادق (ع ): امـیـرالـمـؤمـنین (ع ) بارها مى فرمود: به یقین بدانید که خداى تعالى اجازه نـمـى دهـد بنده بر آنچه در قرآن حکیم برایش مقدر شده پیشى گیرد ، هر چند سخت بکوشد و با تـمام توان چاره اندیشد و ترفند زند اى مردم! هیچ انسانى باهوش و ذکاوت خود نمى تواند تغییرى در جـهـت افـزایش روزى خود پدید آورد و از روزى هیچ فقیرى، به سبب کم هوشى او، کم نمى شود کسى که این نکته را بداند و به آن عمل کند بیش از همه آسایش دارد و سود برده است.
۷۱۳۴- امـام عـلـى (ع ): بـسـا انسانهایى که (درطلب روزى ) خود را به رنج مى افکنند ، اما در سختى و تنگدستى به سر مى برند و بسا کسانى که در طلب روزى میانه روى مى کنند و دست تقدیر آنان را یارى مى رساند.
۷۱۳۵- بـدانـیـد کـه آنـچـه خـداونـد براى بنده مقدر کرده است، بى کم و کاست به او برسد هر چند درچـاره انـدیـشـى و پـیـدا کـردن راه هـاى کسب روزى ناتوان باشد و نیز بیش از آنچه خداوند برایش مقدر کرده به او نرسد ، هر چند بسیار زرنگ و چاره اندیش باشد.
۷۱۳۶- پیامبر خدا(ص ): نه حرص زدن حریص روزى را به طرف او مى کشاند و نه ناخوش داشتن کسى از روزى، آن را از او باز مى دارد.
۷۱۳۷- امام على (ع ): آن روزى، که بى کوشش به کسى عطا نشود، با کوشش هم به او داده نمى شود.
۷۱۳۸- در نامه خود به عبداللّه بن عباس، مى فرماید: اما بعد، بدان که تو بر مرگ خویش پیشى نخواهى گرفت و آنچه روزى تو نیست نصیبت نمى شود.
۷۱۳۹- امام صادق (ع ): اگر روزى مقدر است، پس حرص زدن چرا؟
۷۱۵۰- امـام حـسـن (ع ): در طـلـب روزى مانند کسى که براى چیره شدن (بر دشمن ) پیکار مى کند، کـوشش مکن و به تقدیر نیز چندان تکیه مکن که از کار و کوشش دست کشى، زیرا در جستجوى فضل و روزى خدا بر آمدن از سنت است و پوییدن راه اعتدال در طلب روزى از عفت است نه عفت روزى را از انـسـان دور مـى کـند و نه حرص روزى زیاد مى آورد، چه روزى قسمت شده است و حرص زدن موجب افتادن در ورطه گناهان مى شود.
۷۷۸۴- امام على (ع )، از سفارش هایش به فرزند خود حسن (ع ): فرزندم! اگر از آنچه که تو را به بى رغبتى و دل بـرکندن از آن فرا خواندم دل برکنى و خود را از آن باز دارى، کارى شایسته و بجا کرده اى و اگـر نصیحت مرا درباره دنیا نپذیرى، یقین بدان که تو (در دنیا) هرگز به آرزویت نمى رسى و از مدت عمرت فراتر نروى، چه تو نیز همان راهى را مى روى که پیشنیان تو رفتند بنابراین، در طلب (دنیا) آرام باش و براى کسب روزى حرص مزن .
۷۷۸۶- امام على (ع ): بـى اعـتـنـایـى زاهـد بـه این دنیا از رزقى که خداوند عزوجل براى او مقدر فرموده، چیزى کم نـمـى کـنـد، هـر چند بى اعتنایى و زهد ورزد و حرص زدن حریص بر این زندگى زودگذر دنیا چـیـزى بر روزى مقدر او نمى افزاید، هر چند حرص زند پس مغبون کسى است که از بهره آخرت خود محروم ماند.
۹۴۴۶- امام على (ع ): کسى که سرانجامش مرگ است سزاوار است که فروتن باشد. و آدمى را از دنیایش قوتى کافى است. انسانى که به خواسته ها و آمالش نمى رسد، چرا باید چنین حرص و جوش زند.تو اى انسان به زودى رخت سفر بر مى بندى. به سوى مردمى که سخنشان سکوت است.
۲۲۹۶۷- امام صادق (ع ): از نشانه هاى یقین این است که با به خشم آوردن خداوند مردم را خشنود نسازید و از ایـن کـه خداوند از فضل خود به شما عطا نکرده است، آنان را نکوهش و ملامت نکنید، زیرا نه حـرص زدن آزمندى، روزى را به سوى او سوق مى دهد و نه بى میلى شخص بى میل، آن را از او باز مى دارد.
۲۲۱۲۴- امام صادق (ع )ـ به مردى که تقاضاى پندى کرد: اگر خداوند تبارک و تعالى روزى (رساندن) را به عهده گرفته است، پس غم روزى خوردن تو از بهر چیست؟ و اگر روزى قسمت شده است، پس حرص چه معنا دارد؟ و اگرحسابرسى راست است، پس گرد آوردن (مال و ثروت ) چرا؟

ریشه حرص
۳۶۳۹- پیامبر خدا (ص): اى على! بدان که ترسویى و بخل و آزمندى یک سرشتند و ریشه آنها بدگمانى (به خدا) است.
۳۶۴۰- امام على (ع ): دست رد زدن به سینه آزمندى ریشه سیرى ناپذیرى و طمع ها را قطع مى کند.
۳۶۴۱- امام على (ع ): بناى آزمندى و بخل شدید بر شک و کم اعتمادى به خدا استوار است.
۳۶۴۲- امام على (ع ): آزمندى زیاد ناشى از نیروى سیرى ناپذیرى و سستى دین است.
۳۶۴۴- پیامبر خدا (ص ): همانا آدمیزاد به آنچه که از او باز دارند آزمند است.
۳۶۴۵- پیامبر خدا (ص ): اگـر آنـهـا را از رفتن به حجون نهى کنم برخى از ایشان، با آن که نیازى به آن جا ندارند، خواهند رفت.
۲۲۷۳- امام على (ع ): بزدلى و آزمندى و بخل، خوی هاى بدى هستند که از بدگمانى به خدای سبحان مایه می گیرند.
۲۸۰۹- امام على (ع ): آزمندى و سیرى ناپذیرى و بخل نتیجه نادانى است.
۵۸۳۰- امام على (ع ): آن کـه دلـش غرق دنیا دوستى باشد سه چیز از این جهان پیوسته با او باشد: اندوهى که او را رها نسازد، حرصى که از او دست بر ندارد و آرزویى که به آن نرسد.

عوامل باز دارنده حرص
۳۶۴۳- امام صادق (ع ) به ابوبصیر فرمود: آیا اندوهگین نمى شوى؟ آیا غم دلت را نمى گیرد؟ آیا دردمند نمى شوى؟ عرض کردم: به خدا سوگند چرا فرمود: هرگاه چنین حالاتى به تو دست داد، مرگ و تـنهایى قبر را به یاد آور و آن زمانى را که تخم هاى چشمت آب گشته بر گونه هایت جارى شود و بـنـدهایت از هم بگسلد و گوشت بدنت خوراک کرم ها شود و پیکرت پوسیده گردد و از دنیا جدا شوى اینها تو را به کار و عمل بر مى انگیزند و از حرص زیاد به دنیا بازت مى دارند.
۹۳۶۱- امام على (ع ): با خویشتندارى و مناعت به جنگ سیرى ناپذیرى روید.
۹۳۶۲- امام على (ع ): به وسیله پارسایى، با طمع بستیزید.
۹۳۶۳- امام على (ع ): عفت، شهوت را ناتوان مى کند.
۹۳۶۴- امام على (ع ): عفاف، نفس را مصون و از پستی ها پاک نگه مى دارد.

آن جا که حرص شایسته و نیکوست
۳۶۴۶- امام باقر (ع ): هیچ حرصى چون رقابت براى رسیدن به درجات عالیه نیست.
۳۶۴۷- امام صادق (ع ): مؤمن در دین خود نیرومند است و در فهم دین حریص.
۳۶۴۸- امـام على (ع ): تو که براى به دست آوردن آنچه رسیدنش به تو ضمانت شده است (یعنى روزى ) حرص مى زنى، در انجام آنچه بر تو واجب شده است نیز حریص باش.
۲۱۵۴۲- پیامبر خدا(ص ): هیچ بنده اى نیست که معلوم شود به باز گرداندن امانت حریص است، مگر این که خداوند متعال از طرف او اداى امانت کند پس، اگر بمیرد و امانت را برنگردانده باشد و خداوند مـتعال بداند که براى بازگرداندن آن حرص مى زده است، خداوند بعد از مرگش کسى را بگمارد که آن امانت را از جانب او ادا کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *